Wegkenmerkendatabase voor Oversteekplaatsen
In deze wegkenmerkendatabase is geregistreerd op welk deel van het wegennet voetgangersoversteekplaatsen aanwezig zijn. Voetgangersoversteekplaatsen zijn cruciaal voor de verkeersveiligheid. Deze WKD maakt onderdeel uit van de dataset Veilige Infrastructuur van het NDW Dataportaal Verkeersveiligheid.
Doel en reikwijdte
Om verkeersonveilige situaties landelijk te kunnen identificeren, is er behoefte aan uniforme data over de ligging en kenmerken van voetgangersoversteekplaatsen (VOP). Het doel van deze dataset is input te leveren voor een risicogestuurde aanpak ter verbetering van de verkeersveiligheid:
- Waar liggen de risico’s
- Welke locaties hebben prioriteit voor het nemen van maatregelen
Definitie en scope
Een oversteekplaats is een locatie waar langzaam verkeer (voetgangers en/of fietsers) een wegvak kruist. Ook koude aansluitingen vallen hieronder: kruisingen waar verkeer uitsluitend rechtdoor mag rijden en afslaan verboden is.
Scope van de inventarisatie:
- Wegen met een snelheid van ≥ 60 km/h
- Alleen solitaire oversteekplaatsen (niet op kruispunten met meerdere takken)
Vastgelegde kenmerken
Per oversteekplaats worden de volgende kenmerken opgenomen:
- Gescheiden rijbanen – kan de weg in één keer worden overgestoken of in twee etappes?
- Waarschuwingsborden – aanwezigheid van J21 t/m J24 of L02
- Bushaltes nabij – binnen 10 meter van de hoofdweg
- Modaliteit – primair gebruik door voetganger of fietser
- Onderdeel van route – deel van officiële fiets- of wandelroute
- Gebruik (frequentie): Strava-data (recreatief) en Mobiliteitsspectrum (functionele verplaatsingen)
Methode
Oversteekplaatsen worden bepaald door combinatie van datasets:
- NWB (2022) – selectie knopen waar fiets/voetpaden kruisen met autowegen
- TOP10NL – aanvulling en validatie
- Route-databanken (Landelijk Fietsplatform, Wandelnet) – kruisingen met hoofdroutes
- Verkeersbordenbestand – identificatie koude aansluitingen
- BGT en OSM – controle volledigheid
Clustering: oversteken binnen 25 meter gelden als één locatie.
Opschoning en validatie
Na detectie wordt de dataset opgeschoond:
- Oversteken op brugdelen verwijderd (vaak ongelijkvloers)
- Onlogische punten (A-wegen) uitgefilterd
- Validatie uitgevoerd op diverse provinciale wegen (N347, N782, N201, N278, N279)
Conclusie: methode levert betrouwbaar resultaat, maar bij complexe knooppunten of incomplete brondata kunnen afwijkingen optreden.
Toepassing
De dataset biedt wegbeheerders:
- Uniforme landsdekkende informatie over voetgangersoversteekplaatsen
- Ondersteuning bij verkeersveiligheidsanalyses (blackspots, risico-inventarisatie)
- Input voor beleidskeuzes en maatregelen, zoals aanleg middeneilanden, accentverlichting en handhaving
Data in NDW/WKD
De oversteekplaatsen zijn opgenomen in de Wegkenmerken Dataset (WKD) met:
- Uniek ID (OVERSTK_ID)
- Cluster-ID (bij gescheiden rijbanen)
- Referentie naar NWB-wegvak
- Bronvermelding (NWB, TOP10NL, routedatabank of verkeersborden)
Relevante links
- NDW Dataportaal Verkeersveiligheid.
- Digitaal stelsel mobiliteitsdata, thema Verkeersveiligheid
- Routeplanner Fietsersbond
Updatefrequentie
Eenmaal per jaar wordt de data ververst.
Format
De data is te downloaden in de volgende dataformaten:
Attributen
Het WKD-bestand bevat de volgende attributen:
| Attribuut | Omschrijving |
|---|---|
| BEGINDAT | De eerste datum waarop het wegkenmerk geldig is. Dit is de datum waarop het wegkenmerk voor het eerst voorkomt of voor het laatst gemuteerd is. |
| WVK_ID | Het unieke nummer voor een Wegvak. |
| VAN | Beginpositie op het wegvak (in meters) |
| VRKRSBRD | Is er een verkeersbord aanwezig in het wegvak. Mogelijke waarden zijn: J22 e/o L2, of geen |
Een voorbeeld van het WKD-bestand is hierna weergegeven.
